ฟันซ้อน ฟันยื่น ฟันสบผิดปกติในเด็ก ควรเริ่มจัดฟันเมื่ออายุเท่าไร ?

บทความนี้จะพาคุณพ่อคุณแม่มาทำความเข้าใจว่า เด็กควรเริ่มตรวจเรื่องการจัดฟันเมื่ออายุเท่าไร และสัญญาณแบบไหนที่ควรพาลูกมาปรึกษาทันตแพทย์

เด็กควรเริ่มประเมินเรื่องการจัดฟันเมื่ออายุเท่าไร?

โดยทั่วไป แนะนำให้เด็กได้รับการประเมินเรื่องการเจริญเติบโตของขากรรไกรและการสบฟันครั้งแรก

ช่วงอายุประมาณ 7 ปี

แม้ว่าเด็กส่วนใหญ่ในวัยนี้จะยังมีทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้ผสมกันอยู่

แต่ช่วงอายุดังกล่าวเป็นช่วงที่ทันตแพทย์สามารถประเมินแนวโน้มการขึ้นของฟันและการเจริญเติบโตของกระดูกขากรรไกรได้ค่อนข้างชัดเจน

การประเมินตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ไม่ได้หมายความว่าเด็กทุกคนจำเป็นต้องเริ่มจัดฟันทันที แต่ช่วยให้สามารถติดตามและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม

ฟันเรียงตัวผิดปกติในเด็ก เกิดจากอะไร?

ปัญหาฟันซ้อนในเด็กสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น

• ขนาดฟันใหญ่กว่าขากรรไกร

เมื่อพื้นที่ในขากรรไกรไม่เพียงพอ ฟันแท้อาจขึ้นเบียดกันจนเกิดฟันซ้อน

• สูญเสียฟันน้ำนมก่อนเวลา

หากฟันน้ำนมหลุดหรือถูกถอนก่อนเวลา ฟันข้างเคียงอาจเคลื่อนเข้ามา ทำให้พื้นที่สำหรับฟันแท้ลดลง

• พันธุกรรม

ลักษณะของรูปหน้า ขนาดขากรรไกร หรือการเรียงตัวของฟัน สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้

• พฤติกรรมบางอย่างในวัยเด็ก

เช่น ดูดนิ้วเป็นเวลานาน, ใช้จุกนมหรือขวดนมนานเกินไป, หายใจทางปาก, ดันลิ้นขณะกลืน

สัญญาณแบบไหนที่ควรพาลูกมาประเมิน?

1. ฟันแท้ขึ้นแล้ว แต่ฟันน้ำนมยังไม่หลุด

ภาวะนี้พบได้บ่อย โดยเฉพาะบริเวณฟันหน้าล่าง ในบางกรณีอาจเป็นเพียงช่วงเปลี่ยนผ่านตามธรรมชาติ แต่บางครั้งอาจจำเป็นต้องได้รับการประเมินเพิ่มเติม

2. ฟันหน้าบนยื่นมาก

3. ฟันล่างคร่อมฟันบน (Crossbite)

หากปล่อยไว้ อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของขากรรไกรในระยะยาว

4. ฟันซ้อนมาก ไม่มีพื้นที่ให้ฟันขึ้น

5. ลูกมีพฤติกรรมดูดนิ้วหรือหายใจทางปาก

พฤติกรรมเหล่านี้อาจส่งผลต่อรูปหน้าและการสบฟันได้

เด็กทุกคนจำเป็นต้องจัดฟันตั้งแต่เล็กหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่จำเป็น

เด็กหลายคนสามารถรอจนฟันแท้ขึ้นครบก่อนจึงค่อยเริ่มจัดฟัน อย่างไรก็ตาม บางกรณีอาจได้รับประโยชน์จากการรักษาในช่วงที่เด็กยังอยู่ในวัยเจริญเติบโต เช่น

• ปัญหาการเจริญเติบโตของขากรรไกร
• ฟันคร่อม
• ฟันยื่นมาก
• สูญเสียฟันน้ำนมก่อนเวลา

ดังนั้น สิ่งสำคัญที่สุดจึงไม่ใช่การรีบจัดฟัน แต่คือการได้รับการประเมินที่เหมาะสมในช่วงเวลาที่เหมาะสม

ถ้าฟันน้ำนมหลุดเร็ว ต้องทำอย่างไร?

หากฟันน้ำนมหลุดก่อนเวลา โดยเฉพาะฟันกรามน้ำนม

ทันตแพทย์อาจพิจารณาใส่ เครื่องมือกันช่องว่าง (Space Maintainer)

เพื่อช่วยรักษาพื้นที่ไว้สำหรับฟันแท้ในอนาคต ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดฟันซ้อนหรือฟันขึ้นผิดตำแหน่งได้

FAQ คำถามที่ผู้ปกครองถามบ่อย

1. ควรพาลูกมาตรวจเรื่องการจัดฟันเมื่ออายุเท่าไร?

โดยทั่วไปแนะนำให้ประเมินครั้งแรกเมื่ออายุประมาณ 7 ปี

2. ฟันแท้ขึ้นแล้ว แต่ฟันน้ำนมยังไม่หลุด ผิดปกติหรือไม่?

บางกรณีอาจเป็นภาวะปกติ แต่ควรได้รับการตรวจเพื่อประเมินว่าจำเป็นต้องถอนฟันน้ำนมหรือไม่

3. ลูกดูดนิ้ว จะทำให้ฟันยื่นจริงไหม?

หากดูดนิ้วต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจส่งผลต่อการสบฟันและแนวการขึ้นของฟันได้

4. ฟันซ้อนในเด็กสามารถหายเองได้หรือไม่?

บางกรณีอาจดีขึ้นเมื่อขากรรไกรเจริญเติบโต แต่บางกรณีอาจต้องได้รับการติดตามหรือวางแผนการรักษาเพิ่มเติม