ฟันผุเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในเด็ก แม้ว่าจะแปรงฟันทุกวันก็ตาม โดยเฉพาะฟันกรามซี่ในที่มีร่องฟันลึก ทำให้เศษอาหารและคราบแบคทีเรียสะสมได้ง่าย เด็กหลายคนแปรงฟันได้ไม่ทั่วถึง ส่งผลให้ฟันผุได้แม้จะดูแลช่องปากเป็นประจำ

หนึ่งในวิธีป้องกันที่ทันตแพทย์เด็กแนะนำคือ การเคลือบหลุมร่องฟัน (Dental Sealant) ที่ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดฟันผุบริเวณฟันกรามได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บทความนี้จะพาคุณพ่อคุณแม่มาทำความเข้าใจว่า การเคลือบหลุมร่องฟันคืออะไร เด็กคนไหนควรทำ และช่วยป้องกันฟันผุได้จริงหรือไม่

เคลือบหลุมร่องฟันคืออะไร?

การเคลือบหลุมร่องฟัน คือการเคลือบวัสดุเรซินชนิดพิเศษลงบนร่องบดเคี้ยวของฟันกราม เพื่อปิดร่องฟันที่ลึกและทำความสะอาดได้ยาก

เมื่อร่องฟันถูกปิดเรียบขึ้น เศษอาหารและแบคทีเรียจะสะสมได้ยากกว่าเดิม ทำให้แปรงฟันได้สะอาดขึ้น และช่วยลดโอกาสเกิดฟันผุในบริเวณดังกล่าว

การเคลือบหลุมร่องฟันเป็น การป้องกันฟันผุ ไม่ใช่การรักษาฟันผุ ดังนั้นจึงเหมาะกับฟันที่ยังไม่ผุ หรือมีความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุสูง

เด็กอายุเท่าไรควรเคลือบหลุมร่องฟัน?

โดยทั่วไป ทันตแพทย์มักพิจารณาเคลือบหลุมร่องฟันเมื่อ ฟันกรามแท้ขึ้นใหม่เต็มซี่

โดยช่วงอายุที่พบบ่อย ได้แก่

ประมาณ 6–7 ปี : ฟันกรามแท้ซี่แรก
ประมาณ 11–13 ปี : ฟันกรามแท้ซี่ที่สอง

ในเด็กที่มีความเสี่ยงฟันผุสูง ทันตแพทย์อาจพิจารณาเคลือบฟันกรามน้ำนมบางซี่ได้ หากร่องฟันลึกและยังใช้งานไปอีกหลายปี

เด็กทุกคนจำเป็นต้องเคลือบหลุมร่องฟันหรือไม่?

ไม่จำเป็นทุกคน ทันตแพทย์จะประเมินจากหลายปัจจัย เช่น

ความลึกของร่องฟัน
ความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุ
พฤติกรรมการรับประทานอาหาร
การดูแลความสะอาดช่องปาก
ประวัติการเกิดฟันผุ

หากเด็กมีร่องฟันตื้น ดูแลความสะอาดได้ดี และมีความเสี่ยงต่ำ อาจไม่จำเป็นต้องเคลือบทุกซี่

การเคลือบหลุมร่องฟันเจ็บไหม?

โดยทั่วไป ไม่เจ็บ และไม่จำเป็นต้องฉีดยาชา

ขั้นตอนการรักษาไม่ต้องกรอฟันในกรณีที่ฟันยังไม่ผุ เพียงทำความสะอาดผิวฟัน เตรียมผิวฟัน แล้วเคลือบวัสดุลงบนร่องฟัน ก่อนใช้แสงสำหรับให้วัสดุแข็งตัว เด็กส่วนใหญ่สามารถทำหัตถการนี้ได้ภายในเวลาไม่นาน

เคลือบหลุมร่องฟันอยู่ได้นานแค่ไหน?

วัสดุเคลือบสามารถอยู่ได้หลายปี หากยังติดแน่นและไม่หลุดออก

อย่างไรก็ตาม วัสดุอาจสึกหรือหลุดได้จากการใช้งาน จึงควรพาเด็กมาตรวจฟันทุก 6 เดือน เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจดูว่าวัสดุยังสมบูรณ์หรือไม่ หากหลุดบางส่วนสามารถซ่อมหรือเคลือบใหม่ได้

เคลือบหลุมร่องฟันต่างจากการเคลือบฟลูออไรด์อย่างไร?

แม้ทั้งสองวิธีจะช่วยป้องกันฟันผุ แต่มีหลักการทำงานต่างกัน