หลายคนคิดว่า หากแปรงฟันทุกวันก็ไม่น่าจะมีปัญหาเรื่องหินปูน แต่ในความเป็นจริง แม้จะแปรงฟันอย่างสม่ำเสมอ ก็ยังมีคราบจุลินทรีย์บางส่วนที่ตกค้างและค่อย ๆ แข็งตัวกลายเป็น “หินปูน” ได้
หินปูนเป็นสาเหตุสำคัญของเหงือกอักเสบ กลิ่นปาก และโรคปริทันต์ที่อาจนำไปสู่การสูญเสียฟันในอนาคตได้ บทความนี้จะพาคุณทำความเข้าใจว่า หินปูนเกิดขึ้นได้อย่างไร ควรขูดหินปูนบ่อยแค่ไหน และการขูดหินปูนมีความจำเป็นมากเพียงใด
หินปูนคืออะไร?
หินปูน (Dental Calculus หรือ Tartar) เกิดจากคราบจุลินทรีย์หรือคราบแบคทีเรียที่สะสมอยู่บนผิวฟันเป็นเวลานาน เมื่อมีแร่ธาตุในน้ำลายมาเกาะ จะทำให้คราบเหล่านี้แข็งตัวและยึดติดแน่นกับผิวฟัน เมื่อหินปูนสะสมมากขึ้น จะกลายเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียและทำให้เกิดการอักเสบของเหงือกตามมา
ทำไมการแปรงฟันอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ?
หลายคนเข้าใจว่า หากแปรงฟันดี ๆ ก็ไม่จำเป็นต้องขูดหินปูน แต่ในความเป็นจริง เมื่อหินปูนก่อตัวขึ้นแล้ว ไม่สามารถกำจัดออกได้ด้วยการแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟันเพียงอย่างเดียว จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ทางทันตกรรมในการกำจัดออกเท่านั้น นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมแม้คนที่ดูแลสุขภาพช่องปากดี ก็ยังควรเข้ารับการตรวจและขูดหินปูนเป็นระยะ
หากไม่ขูดหินปูน จะเกิดอะไรขึ้น?
หลายคนปล่อยให้มีหินปูนสะสมเป็นเวลานาน เพราะยังไม่มีอาการปวด แต่โรคเหงือกและโรคปริทันต์มักค่อย ๆ เกิดขึ้นโดยไม่แสดงอาการในระยะแรก หากปล่อยไว้นาน อาจเกิดปัญหาต่าง ๆ เช่น
- เหงือกอักเสบ
เหงือกบวม แดง เลือดออกง่ายเวลาแปรงฟัน
- กลิ่นปากเรื้อรัง
แบคทีเรียที่สะสมอยู่บริเวณหินปูนสามารถทำให้เกิดกลิ่นปากได้ แม้จะแปรงฟันเป็นประจำก็ตาม
- เหงือกร่น
เมื่อการอักเสบเกิดขึ้นเป็นเวลานาน เหงือกอาจค่อย ๆ ร่นลง ทำให้ฟันดูยาวขึ้นและเกิดอาการเสียวฟัน
- โรคปริทันต์
หากการอักเสบลุกลามลงสู่กระดูกรองรับฟัน อาจทำให้กระดูกละลาย ฟันโยก และสูญเสียฟันในที่สุด
ควรขูดหินปูนทุกกี่เดือน?
โดยทั่วไป ทันตแพทย์มักแนะนำให้ขูดหินปูนทุก ทุก 6 เดือน
เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการป้องกันการสะสมของหินปูนและตรวจหาปัญหาในช่องปากตั้งแต่ระยะเริ่มต้น อย่างไรก็ตาม บางคนอาจจำเป็นต้องขูดหินปูนบ่อยกว่านั้น เช่น
- ผู้ที่มีหินปูนสะสมง่าย
- ผู้ที่มีโรคเหงือก
- ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำ
- ผู้ที่ใส่เครื่องมือจัดฟัน
อาการแบบไหนที่ควรรีบมาพบทันตแพทย์?
หากมีอาการดังต่อไปนี้ ไม่ควรรอให้ถึงรอบตรวจฟัน
- เหงือกบวม
- เลือดออกเวลาแปรงฟัน
- มีกลิ่นปากเรื้อรัง
- เหงือกร่น
- ฟันเริ่มโยก
- รู้สึกเจ็บหรือมีหนองบริเวณเหงือก
การตรวจตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยให้การรักษาง่ายและลดโอกาสเกิดปัญหาในระยะยาว
ขูดหินปูนเจ็บไหม?
โดยทั่วไป การขูดหินปูนมักมีความรู้สึกเพียง
- เสียวฟันเล็กน้อย
- รู้สึกตึงหรือสะเทือนบริเวณฟัน
โดยเฉพาะในผู้ที่มีหินปูนจำนวนมาก หรือมีเหงือกอักเสบอยู่เดิม หลังทำอาจมีอาการระบมเล็กน้อยประมาณ 1-2 วัน และจะค่อย ๆ ดีขึ้นตามลำดับ
ขูดหินปูนทำให้ฟันห่างจริงไหม?
คำตอบคือ ไม่จริง
สิ่งที่หลายคนรู้สึกว่าฟันห่างหลังขูดหินปูน เกิดจากก่อนหน้านี้มีหินปูนจำนวนมากไปเติมเต็มช่องว่างระหว่างฟันเอาไว้ เมื่อกำจัดหินปูนออก จึงรู้สึกเหมือนมีช่องว่างเพิ่มขึ้น
ในความเป็นจริง ช่องว่างดังกล่าวเกิดขึ้นจากโรคเหงือกหรือการสูญเสียกระดูกรองรับฟันที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้ ไม่ได้เกิดจากการขูดหินปูน
ราคา ขูดหินปูน ที่ Welldent Dental Clinic
ค่าบริการขูดหินปูนและขัดฟัน
ราคา 800 – 1,500 บาท
ขึ้นอยู่กับปริมาณหินปูนและความซับซ้อนของแต่ละราย
FAQ คำถามที่พบบ่อย
1. ขูดหินปูนต้องทำทุก 6 เดือนจริงไหม?
โดยทั่วไปแนะนำทุก 6 เดือน แต่บางคนอาจต้องมาตรวจบ่อยกว่านั้น ขึ้นอยู่กับปริมาณหินปูนและสุขภาพเหงือกของแต่ละคน
2. ขูดหินปูนแล้วฟันขาวขึ้นไหม?
การขูดหินปูนช่วยกำจัดคราบและหินปูนที่เกาะอยู่บนฟัน ทำให้ฟันดูสะอาดขึ้น แต่ไม่ได้เปลี่ยนสีฟันให้ขาวขึ้นเหมือนการฟอกสีฟัน
3. ตั้งครรภ์สามารถขูดหินปูนได้หรือไม่?
สามารถทำได้ และในหลายกรณียังเป็นสิ่งที่แนะนำ เนื่องจากสุขภาพเหงือกมีผลต่อสุขภาพโดยรวมของคุณแม่ตั้งครรภ์
4. หากไม่มีอาการเลย จำเป็นต้องขูดหินปูนหรือไม่?
จำเป็น เพราะโรคเหงือกในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ การตรวจและขูดหินปูนเป็นประจำสามารถช่วยป้องกันปัญหาใหญ่ในอนาคตได้
