ผ่าตัดปุ่มกระดูก คืออะไร? มีก้อนแข็งในปากต้องผ่าหรือไม่

หากคุณเคยคลำเจอก้อนแข็ง ๆ ภายในช่องปาก โดยเฉพาะบริเวณเพดานปากหรือด้านในของขากรรไกรล่าง หลายคนอาจกังวลว่าเป็นเนื้องอกหรือโรคร้ายแรง แต่ในความเป็นจริง ก้อนลักษณะนี้อาจเป็น “ปุ่มกระดูก” ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้ค่อนข้างบ่อยและส่วนใหญ่มักไม่อันตราย

อย่างไรก็ตาม ในบางกรณี ปุ่มกระดูกอาจรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน การรับประทานอาหาร หรือการใส่ฟันปลอม จนจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดรักษา

บทความนี้จะพาคุณมาทำความเข้าใจว่าปุ่มกระดูกคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร เมื่อไรจึงควรผ่าตัด และค่าใช้จ่ายในการรักษาเป็นอย่างไร

ปุ่มกระดูก คืออะไร?

ปุ่มกระดูก (Torus หรือ Exostosis) คือ การเจริญขึ้นของกระดูกบริเวณขากรรไกรหรือเพดานปาก ทำให้เกิดเป็นก้อนแข็งภายในช่องปาก

เมื่อสัมผัสจะรู้สึกแข็งคล้ายกระดูก ไม่สามารถขยับได้ และมักมีเยื่อบุเหงือกปกคลุมอยู่ด้านบน

โดยทั่วไป ปุ่มกระดูกถือเป็นภาวะที่ไม่ใช่มะเร็ง และมักเจริญเติบโตอย่างช้า ๆ

ปุ่มกระดูกพบบ่อยบริเวณใด?

1. ปุ่มกระดูกบริเวณเพดานปาก (Torus Palatinus)

เป็นตำแหน่งที่พบได้บ่อยที่สุด ลักษณะเป็นก้อนแข็งบริเวณกึ่งกลางเพดานปาก

บางคนอาจมีขนาดเล็กและไม่เคยสังเกตเห็น ขณะที่บางรายอาจมีขนาดใหญ่จนรบกวนการใช้งาน

2. ปุ่มกระดูกด้านในขากรรไกรล่าง (Torus Mandibularis)

มักพบบริเวณด้านในของฟันกรามล่างทั้งสองข้าง เมื่อใช้ลิ้นสัมผัสจะคลำได้เป็นก้อนแข็งใต้เหงือก

3. ปุ่มกระดูกบริเวณสันเหงือก (Exostosis)

พบได้หลังการถอนฟัน หรือเกิดจากการเจริญของกระดูกบางตำแหน่ง อาจส่งผลต่อการใส่ฟันปลอมในอนาคต

ปุ่มกระดูกเกิดขึ้นได้อย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น

พันธุกรรม

พบว่าหลายคนมีสมาชิกในครอบครัวที่มีภาวะเดียวกัน

แรงบดเคี้ยวหรือการกัดฟัน

การใช้งานฟันหนัก การนอนกัดฟัน หรือการขบฟัน อาจเป็นปัจจัยกระตุ้นให้กระดูกมีการเจริญเพิ่มขึ้น

ปัจจัยด้านการเจริญเติบโตของกระดูก

บางคนอาจมีลักษณะทางกายวิภาคที่ทำให้เกิดปุ่มกระดูกได้ง่ายกว่าปกติ

ปุ่มกระดูกอันตรายไหม?

โดยทั่วไป ปุ่มกระดูกไม่ใช่ภาวะอันตราย และไม่ใช่มะเร็ง

อย่างไรก็ตาม หากก้อนมีลักษณะดังต่อไปนี้ ควรรีบเข้ารับการตรวจ

• โตเร็วผิดปกติ
• มีอาการปวด
• มีเลือดออก
• เป็นแผลเรื้อรัง
• รูปร่างผิดปกติหรือไม่สมมาตร

เพื่อให้ทันตแพทย์ประเมินและวินิจฉัยอย่างละเอียด

ปุ่มกระดูกจำเป็นต้องผ่าทุกคนหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่จำเป็น

หากปุ่มกระดูกไม่มีอาการและไม่รบกวนการใช้ชีวิต สามารถติดตามอาการได้

แต่ในกรณีต่อไปนี้ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้รักษา

• ใส่ฟันปลอมไม่ได้

เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด เพราะปุ่มกระดูกอาจรบกวนการออกแบบฐานฟันปลอม

• มีแผลหรือระคายเคืองซ้ำ ๆ
• รบกวนการพูดหรือการรับประทานอาหาร
• มีข้อสงสัยเกี่ยวกับการวินิจฉัย เพื่อยืนยันว่าไม่ใช่รอยโรคชนิดอื่น

ขั้นตอนการรักษา

1. ตรวจและประเมินภายในช่องปาก

2. ถ่ายภาพเอกซเรย์ในกรณีที่จำเป็น

3. วางแผนการรักษา

4. ฉีดยาชาเฉพาะที่

5. เปิดเหงือกและกรอกระดูกส่วนเกินออก

6. เย็บปิดแผล

7. นัดติดตามอาการ

ผ่าตัดปุ่มกระดูกเจ็บไหม?

ระหว่างการรักษา คนไข้ส่วนใหญ่มักไม่รู้สึกเจ็บ เนื่องจากมีการใช้ยาชา

หลังการผ่าตัด อาจมีอาการบวม ตึง หรือระบมได้ประมาณ 3-7 วัน ขึ้นอยู่กับขนาดของแผลและตำแหน่งที่รักษา

หลังผ่าตัดต้องดูแลตัวเองอย่างไร?

• รับประทานยาตามคำแนะนำ
• หลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรือร้อนจัดในช่วงแรก
• รักษาความสะอาดช่องปากอย่างเหมาะสม
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสแผลบ่อย ๆ
• มาพบแพทย์ตามนัด

ราคาผ่าตัดปุ่มกระดูก ที่ Welldent Dental Clinic

ค่ารักษาจะขึ้นอยู่กับขนาด ตำแหน่ง และความซับซ้อนของแต่ละเคส

ราคาเริ่มต้นประมาณ 2,000 – 4,000 บาท

ก่อนการรักษา ทันตแพทย์จะตรวจประเมินและแจ้งแผนการรักษา รวมถึงค่าใช้จ่ายโดยละเอียดทุกครั้ง

FAQ : คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปุ่มกระดูก

1. มีก้อนแข็งในปากคือปุ่มกระดูกเสมอหรือไม่?

ไม่เสมอไป ก้อนในช่องปากอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ควรได้รับการตรวจเพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

2. ปุ่มกระดูกอันตรายไหม?

ส่วนใหญ่ไม่อันตราย และไม่ใช่มะเร็ง แต่หากมีอาการผิดปกติควรเข้ารับการตรวจเพิ่มเติม

3. ปุ่มกระดูกสามารถหายเองได้ไหม?

โดยทั่วไปไม่สามารถยุบหรือหายไปเองได้

4. จำเป็นต้องผ่าตัดทุกคนหรือไม่?

ไม่จำเป็น หากไม่มีอาการหรือไม่รบกวนการใช้ชีวิต สามารถติดตามอาการได้

5. ผ่าตัดแล้วสามารถใส่ฟันปลอมได้เมื่อไร?

ขึ้นอยู่กับการหายของแผลและการประเมินของทันตแพทย์ โดยทั่วไปจะรอให้เนื้อเยื่อหายดีก่อนเริ่มทำฟันปลอม