การรักษารากฟันเป็นเพียงการกำจัดการติดเชื้อภายในฟัน ส่วนตัวฟันด้านนอกที่เหลืออยู่อาจสูญเสียเนื้อฟันไปมาก ทำให้ฟันเปราะและแตกได้ง่ายกว่าปกติ
ด้วยเหตุนี้ ทันตแพทย์เด็กจึงมักแนะนำให้ ครอบฟันน้ำนม ในกรณีที่เหมาะสม เพื่อช่วยปกป้องฟันและให้เด็กสามารถใช้งานฟันซี่นั้นได้จนถึงช่วงเวลาที่ฟันแท้ขึ้นตามธรรมชาติ
ครอบฟันเด็กคืออะไร?
ครอบฟันเด็ก คือการนำครอบฟันมาครอบคลุมตัวฟันน้ำนมทั้งซี่ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงและป้องกันการแตกหักของฟันที่สูญเสียเนื้อฟันไปมาก
ครอบฟันชนิดนี้ถูกออกแบบให้มีขนาดพอดีกับฟันน้ำนม และจะหลุดออกไปพร้อมกับฟันน้ำนมเมื่อถึงเวลาผลัดฟันตามธรรมชาติ
ทำไมรักษารากแล้วจึงต้องครอบฟัน?
หลังรักษาราก ฟันน้ำนมมักเหลือเนื้อฟันน้อยกว่าปกติ เนื่องจาก
- ฟันผุทำลายเนื้อฟันไปแล้ว
- ต้องกำจัดเนื้อฟันที่ติดเชื้อออก
- ฟันต้องรับแรงบดเคี้ยวทุกวัน
หากอุดฟันเพียงอย่างเดียว ฟันอาจแตกหรือบิ่นได้ง่าย โดยเฉพาะฟันกรามที่ต้องรับแรงจากการเคี้ยวอาหาร การครอบฟันจึงช่วยให้ฟันแข็งแรงขึ้นและสามารถใช้งานต่อได้จนถึงเวลาที่ฟันแท้ขึ้น
ถ้าไม่ครอบฟันจะเกิดอะไรขึ้น?
หากฟันที่ผ่านการรักษารากไม่ได้รับการปกป้องอย่างเหมาะสม อาจเกิดปัญหา เช่น
- ฟันแตกจากแรงบดเคี้ยว
- วัสดุอุดหลุด
- ฟันเสียหายจนต้องถอน
- สูญเสียพื้นที่สำหรับฟันแท้ก่อนเวลา
ในบางกรณี หากต้องถอนฟันก่อนกำหนด เด็กอาจจำเป็นต้องใส่ เครื่องมือกันฟันล้ม (Space Maintainer) เพื่อรักษาช่องว่างไว้สำหรับฟันแท้ ดังนั้น การครอบฟันจึงเป็นการช่วยเพิ่มโอกาสให้ฟันน้ำนมสามารถอยู่ใช้งานได้จนถึงเวลาที่ควรหลุดเอง
ครอบฟันเด็กทำจากวัสดุอะไร?
ครอบฟันสำหรับเด็กมีหลายชนิด โดยชนิดที่ใช้บ่อย ได้แก่
ครอบฟันสแตนเลส (Stainless Steel Crown)
เป็นชนิดที่ได้รับความนิยมมากที่สุดสำหรับฟันกรามน้ำนม เนื่องจาก
- แข็งแรง
- ทนต่อแรงบดเคี้ยว
- อายุการใช้งานเหมาะกับฟันน้ำนม
ครอบฟันเด็กเจ็บไหม?
โดยทั่วไป การครอบฟันมักทำต่อเนื่องจากการรักษารากฟัน ซึ่งมีการใช้ยาชาอยู่แล้ว
เด็กส่วนใหญ่สามารถเข้ารับการรักษาได้โดยไม่รู้สึกเจ็บระหว่างทำหัตถการ และหลังการรักษาอาจรู้สึกตึงหรือไม่คุ้นเคยเล็กน้อยในช่วงแรก ก่อนจะค่อย ๆ ปรับตัวได้
ครอบฟันจะอยู่จนฟันแท้ขึ้นหรือไม่?
โดยทั่วไป ครอบฟันจะอยู่กับฟันน้ำนมไปจนถึงช่วงที่ฟันแท้ดันขึ้นมาแทนที่
เมื่อถึงเวลาที่ฟันน้ำนมหลุด ครอบฟันก็จะหลุดออกไปพร้อมกับฟันน้ำนม ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดนำออก
หลังครอบฟันต้องดูแลอย่างไร?
หลังครอบฟัน เด็กยังควรดูแลสุขภาพช่องปากเหมือนเดิม ได้แก่
- แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง
- ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ตามช่วงวัย
- ลดขนมหวานและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล
- มาตรวจฟันทุก 6 เดือน
- หากครอบฟันหลุดหรือโยก ควรรีบพบทันตแพทย์
แม้ครอบฟันจะช่วยปกป้องตัวฟัน แต่ก็ยังจำเป็นต้องดูแลความสะอาดบริเวณขอบเหงือกและฟันซี่ข้างเคียงอย่างสม่ำเสมอ
คำถามที่พบบ่อย
1.ครอบฟันเด็กจำเป็นทุกคนหรือไม่?
ไม่จำเป็น ทันตแพทย์จะพิจารณาจากปริมาณเนื้อฟันที่เหลือ ตำแหน่งของฟัน และความเสี่ยงต่อการแตกหัก
2.อุดฟันแทนการครอบได้ไหม?
ในบางกรณีอาจทำได้ แต่หากฟันสูญเสียเนื้อฟันมากหรือผ่านการรักษาราก การครอบฟันมักให้ความแข็งแรงและความทนทานมากกว่า
3.ครอบฟันจะมีผลต่อฟันแท้หรือไม่?
ไม่มี หากได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ครอบฟันจะหลุดออกพร้อมฟันน้ำนมเมื่อถึงเวลาผลัดฟันตามธรรมชาติ
4.ลูกจะเคี้ยวอาหารได้ตามปกติไหม?
ได้ หลังจากปรับตัวในช่วงแรก เด็กส่วนใหญ่สามารถเคี้ยวอาหารได้ตามปกติ
5.ครอบฟันเด็กอยู่ได้นานแค่ไหน?
โดยทั่วไปจะอยู่จนกว่าฟันน้ำนมซี่นั้นจะหลุดตามธรรมชาติ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการดูแลรักษาและสุขภาพช่องปากของเด็ก